De eerste dagen na stilgeboorte

De dagen vanaf de bevalling zijn verwarrend, liefdevol, druk, verdrietig. Alles tegelijk, terwijl je de impact van een bevalling niet moet onderschatten. Misschien wil je jouw kindje aan mensen laten zien, of juist graag alleen samen zijn. Tegelijkertijd moet er van alles geregeld worden. Je kunt deze dagen maar 1x doen. Luister naar jezelf, je gevoel en neem beslissingen waar jij je prettig bij voelt.

Waardevol voor een blijvende herinnering

Gebruik deze dagen om herinneringen te maken. Je kunt jouw kindje voorlezen of liedjes zingen. En maak foto’s en/of filmpjes. Deze herinneringen helpen je echt in het latere rouwproces.

Zelf heb ik ervaring met Stichting Still. Still Fotografie biedt kosteloos de fotografie van stervende of overleden baby’s kort nadat ze geboren zijn.  De fotografie vindt plaats in de ziekenhuizen en op andere locaties, zoals in de thuisomgeving. Kijk voor meer informatie op de website van Stichting Still.

Stichting Make a Memory fotografeert op verzoek van ouders en via bemiddeling van zorgprofessionals ernstig zieke, terminale en overleden kinderen in de leeftijd van 23 weken (zwangerschap) tot en met zeventien jaar. Met een landelijk netwerk van ruim 140 professionele fotografen worden thuis of in het ziekenhuis foto’s gemaakt.

Ook het maken van hand- en/of voetafdrukjes is een waardevolle herinnering. Verschillende ziekenhuizen maken meteen na de geboorte hand- en/of voetafdrukjes.

Opbaren

Je mag je baby opbaren in een daarvoor bestemde ruimte of je mag je kindje thuis opbaren. Dit is natuurlijk heel persoonlijk. Je kan je kindje maar een paar dagen bij je hebben voordat je afscheid moet nemen. Dit zijn kostbare dagen.

Als je je kindje mee naar huis gaat nemen mag je dit in je eigen auto doen, maar je mag er ook voor kiezen om de uitvaartondernemer dit te laten verzorgen.

Door je baby thuis op te baren, kun je je kindje bij je nemen zoveel je wilt. Dit is voor veel mensen een belangrijke stap in de verwerking.

Opbaren kan in een wiegje met koelmatrasje van de uitvaartonderneming, in een eigen wiegje, kistje of mandje met koelelementen of (een relatief nieuwe methode) in water. 

Een kleine waarschuwing; een paar dagen nadat je kindje is geboren kan het huidje gaan verkleuren en/of een beetje loslaten. Wateropbaring houdt het huidje van je kindje lichter van kleur.

Wateropbaring

De wateropbaring, is een manier om je overleden baby mooi te houden tot de begrafenis/crematie.

Bij levenloos geboren kindjes wordt de huid soms donker, zeker bij stil geboren baby’s voor de 24e week. Wateropbaring biedt een oplossing door je kindje na geboorte in het water te leggen. De huid wordt daardoor lichter van kleur. Je kunt je baby gewoon aanraken in het water en er uit halen. Je hebt alleen (kraan)water (geen ijswater) en een bakje nodig. Het water ververs je minimaal 1 maal per dag.

“Zelf moest ik wennen aan de gedachte aan wateropbaring. Maar uiteindelijk zag ik hoe mijn stil geboren zoontje een ontspannen houding aannam in het water en zijn huid lichter van kleur bleef. Ook voelde het goed om samen met mijn man, iedere dag met hem bezig te zijn; het water te verversen alsof we hem samen in bad deden.”

Je baby laten onderzoeken

Je baby laten onderzoeken na het overlijden is geen verplichting, dit is iets waar je als ouder over mag beslissen. Dit kan een moeilijke beslissing zijn, wanneer je in deze rollercoaster van emoties zit.

Aan de ene kant kan het duidelijkheid geven over de oorzaak van jullie situatie en risico’s voor een eventuele toekomstige zwangerschap. Aan de andere kant kan het ook meer vragen en onzekerheden geven.

Wat kun je verwachten?

Er zijn verschillende manieren van onderzoeken. Je arts zal jouw kindje altijd uiterlijk onderzoeken. Hij/zij zal kijken of aan de buitenkant iets te zien is van aangeboren afwijkingen. Verder onderzoek kan dan worden aangeraden.

Babygram

Je kunt kiezen voor een babygram. Dat is een MRI scan waarbij jouw kindje aan de buitenkant kan worden bekeken zonder dat je kindje ‘opengemaakt’ hoeft te worden.

Obductie of autopsie

Er is ook een mogelijkheid voor obductie of autopsie. Een patholoog zal jouw kindje dan van binnen onderzoeken en alle orgaantjes bekijken en stukjes weefsel afnemen voor later onderzoek. Hierbij is ook de mogelijkheid om de hersenen van je kindje te laten onderzoeken. De hersenen blijven dan in zijn geheel achter voor onderzoek. Hier moet je apart toestemming voor geven.

Afscheid nemen

Met wie willen jullie de uitvaart delen, waar wil je naar toe? Geboortekaartjes of rouwkaartjes versturen? Iedereen doet dit op zijn eigen manier.

  • Welke locatie kies je?
  • Wil je een mandje of kistje?
  • Wie wil je bij de uitvaart?
  • Wil je bloemen bij de uitvaart?
  • Ga je nog iets zeggen of iets doen?
  • Ga je jouw kindje iets meegeven, zoals een knuffeltje?
  • Wil je muziek laten horen?

Als je baby stil geboren wordt vóór de 24e week van de zwangerschap, is een uitvaart niet wettelijk verplicht. Dan mag je er bijvoorbeeld ook voor kiezen om je baby in je achtertuin of natuur te begraven of je kunt kiezen voor de collectieve crematie in het ziekenhuis (hier zijn mogelijke kosten aan verbonden, vraag dit na in jouw ziekenhuis).
Gaan jullie toch naar een crematorium of begraafplaats, dan heeft de beheerder een verklaring nodig van een arts, waaruit blijkt dat je baby geboren is voor de 24e week.

Er zijn geen strenge eisen aan het materiaal waarin je kindje gecremeerd of begraven wordt, mits het milieuvriendelijk is. Bij twijfel kun je dit altijd even navragen bij het crematorium of de beheerder van de begraafplaats.

Heb je een uitvaartverzekering, informeer dan hoe zij omgaan met afscheid voor je overleden kindje. Bij verschillende ondernemingen zijn baby’s automatisch mee verzekerd met de moeder. Zij vergoeden dan (deels) de uitvaartkosten. Meestal is dit vanaf de 20e of 22e week van de zwangerschap . De kosten die het afscheid met zich meebrengt zijn uiteraard afhankelijk van je/jullie wensen.

Vanaf de 24e week is er in Nederland een wet op “lijkbezorging”. Vanaf deze termijn moet er officieel aangifte van geboorte en overlijden gedaan worden en is er een plicht tot begraven of cremeren. De uitvaart moet dan binnen de wettelijke termijn van 6 werkdagen plaats vinden. De wet is dus niet van toepassing als een kindje voor de 24e week geboren wordt.

* Hieronder een overzicht van dekkingen bij bekende uitvaartverzekeraars:

Monuta
Bij Monuta zijn alle kinderen tot 18 jaar gratis meeverzekerd. Als een kindje stil geboren wordt na een zwangerschap vanaf 20 weken, biedt Monuta een dekking. Zij dekken de uitvaartkosten gelijk aan het hoogst verzekerde bedrag van één van de ouders, tot maximaal de hoogte van de kosten van de uitvaart. De polis moet hiervoor wel minimaal 3 maanden lopen. Voor levenloos geboren kinderen voor de 20e zwangerschapsweek biedt Monuta een beperkt pakket van diensten aan voor de uitvaart.

Yarden
Bij Yarden zijn alle kinderen tot 21 jaar gratis meeverzekerd. Het is ook mogelijk een eigen verzekering te sluiten voor je kindje. Overlijdt een kindje voor 6 maanden en heeft deze geen eigen verzekering, dan vergoedt Yarden maximaal € 2.500. Na 6 maanden heeft je baby geen automatische dekking meer. Bij een minimale zwangerschapsduur van 20 weken vergoedt Yarden tot maximaal € 2.500 van de kosten van de van de uitvaart als één van de ouders verzekerd is.

Dela
Kinderen zijn bij Dela niet gratis meeverzekerd. Een baby is tot 60 dagen na de geboorte verzekerd voor de basisdiensten. Na deze periode zijn kinderen niet meer meeverzekerd. Een ongeboren kindje is bij Dela wel automatisch meeverzekerd voor de basisdiensten. Ook bij minder dan 24 weken zwangerschap. Als de uitvaart niet door Dela wordt verzorgd, dan vergoeden ze een maximum van € 2.761.